|
Ηττημένος ο Τραμπ
Ο πρόεδρος Τραμπ είναι
ηττημένος, φαίνεται αποκομμένος από την
πραγματικότητα, χαμένος στο υπερβολικό εγώ του
και σε ελεύθερη πτώση στην εγχώρια υποστήριξη. Η
εμμονή του για αυτόν τον πόλεμο με κάθε κόστος –
ενάντια στις αμφιβολίες της ηγεσίας του
αμερικανικού στρατού και της βάσης του κινήματος
MAGA – έχει ανοίξει ακόμη και συζήτηση για την
ψυχική του ικανότητα, σε τέτοιο βαθμό που
εγείρεται η πιθανότητα απομάκρυνσής του. Αυτό
είναι εξαιρετικά απίθανο, αλλά το ίδιο το
γεγονός ότι συζητείται υπογραμμίζει το τίμημα
που πληρώνει ο Τραμπ.
Ήδη, ο Αμερικανός πρόεδρος
προειδοποίησε ότι θα διατηρήσει τις στρατιωτικές
δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί γύρω από το Ιράν
μέχρι να εφαρμοστεί πλήρως η ειρηνευτική
συμφωνία . Απείλησε μάλιστα πώς θα εξαπολύσει
μια «μεγαλύτερη και ισχυρότερη» επίθεση,
εάν δεν εφαρμοστεί. Αναμφίβολα, οι
Ηνωμένες Πολιτείες δεν πέτυχαν τους στόχους
τους.
Αντί να «εξαφανίσουν» το
Ιράν μέσα σε λίγες μέρες, οι ΗΠΑ βρέθηκαν
βυθισμένες σε έναν πόλεμο που απειλούσε να
προκαλέσει μια παγκόσμια οικονομική κρίση,
εξόργισε τον μισό κόσμο, ωφέλησε τους ιστορικούς
αντιπάλους τους -Ρωσία και Κίνα- και δεν πέτυχε
κανέναν από τους στόχους του – ούτε την αλλαγή
καθεστώτος , ούτε καν την εξέγερση στο εσωτερικό
του Ιράν που μόνο ανόητοι θα μπορούσαν να
ονειρευτούν.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ
επίσης, ο πόλεμος ήταν μια ήττα για τους
νεοσυντηρητικούς που φαινόταν να έχουν καταλάβει
τον Λευκό Οίκο, από τον Υπουργό Πολέμου Πιτ
Χέγκσεθ μέχρι τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο
Ρούμπιο . Για αυτό άλλωστε , στις
διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς στο
Ισλαμαμπάντ, θα ηγηθεί της αμερικανικής
αντιπροσωπείας ο αντιπρόεδρος Ντ.Τζ. Βανς που
θεωρείται εκπρόσωπος της «ψυχής» του κινήματος
MAGA. Η δραστηριοποίηση του Βανς μπορεί να
ερμηνευτεί ως ανάληψη της αμερικανικής
εξωτερικής πολιτικής από την ομάδα MAGA,
απομακρύνοντάς την από την νεοσυντηρητική
ατζέντα.
Ήττα για τον Νετανιάχου
Φυσικά, ούτε η
κυβέρνηση του Ισραήλ μπορεί να ισχυριστεί τη
νίκη: Ο Νετανιάχου υπό την πίεση των ακροδεξιών
εταίρων του, σέρνει το εβραϊκό κράτος σε μια
κατάσταση μόνιμου πολέμου.
Ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να βομβαρδίζει
τον Λίβανο, σκοτώνοντας εκατοντάδες ανθρώπους.
Ο ισραηλινός πρωθυπουργός
καυχιέται ότι μπορεί αναδιαμορφώσει τη Μέση
Ανατολή κατά βούληση, αλλά η πραγματικότητα
είναι σκληρή: Η φημισμένη στρατιωτική ισχύς του
Ισραήλ λειτουργεί μόνο εφόσον δεν αντιμετωπίζει
σοβαρή αντίσταση.
Ο βομβαρδισμός του Λιβάνου ή της Λωρίδας της
Γάζας, που δεν έχουν αντιαεροπορική άμυνα, είναι
εύκολος.
Η επίθεση στο Ιράν
αποδείχθηκε πολύ λιγότερο εύκολη, και είναι
θαύμα το γεγονός ότι οι ιρανικοί πύραυλοι, που
έχουν διαπεράσει τον Σιδερένιο Θόλο , έχουν
προκαλέσει τόσο χαμηλό αριθμό θυμάτων. Με απλά
λόγια: Το Ισραήλ μπορεί να πετύχει τους
μακροπρόθεσμους στόχους του, μόνο αν έχει την
υποστήριξη των ΗΠΑ.
Η προσπάθεια υπονόμευσης
αυτής της εύθραυστης εκεχειρίας με την αύξηση
των πολύνεκρων στρατιωτικών επιθέσεων κατά του
Λιβάνου καταδεικνύει το που οδηγεί ο Νετανιάχου
τη χώρα του. Η εικόνα του Ισραήλ έχει πλέον
υπονομευτεί στα μάτια μεγάλου μέρους του
παγκόσμιου κοινού, το οποίο αντιλαμβάνεται την
εθνικιστική και μεσσιανική ακροδεξιά αυτής της
χώρας ως ένα από τα προβλήματα της Μέσης
Ανατολής.
Χαμένο και το Ιράν
Το ιρανικό καθεστώς
αυταπατάται επίσης νομίζοντας ότι κέρδισε τον
πόλεμο, απλώς και μόνο επειδή δεν εξαλείφθηκε:
μια μικρή παρηγοριά για ένα σύστημα εξουσίας που
απεχθάνεται μεγάλο μέρος του πληθυσμού του, έχει
γίνει ακόμη πιο βίαιο και βάναυσο από τη
δολοφονία πολλών από τους ηγέτες του, και το
οποίο κυβερνά ανάμεσα στα ερείπια.
Φυσικά, το Ιράν δεν έχει
καταρρεύσει. Αντιθέτως, συνεχίζει να ελέγχει το
Στενό του Ορμούζ και να απειλεί τις γειτονικές
χώρες στον Κόλπο. Και τι θα συμβεί αν οι
διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ δεν ευοδωθούν;
Στην πράξη, η κατάσταση για το καθεστώς του
Ιράν, μόνο ρόδινη δεν είναι: τα προβλήματα της
οικονομικής κρίσης και οι λανθάνουσες
διαμαρτυρίες της κοινωνίας των πολιτών κατά του
καθεστώτος παραμένουν άλυτα, και οι σχέσεις
μεταξύ των διαφόρων συντηρητικών στρατοπέδων και
η αντιπαράθεση μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων
και του στρατού είναι ολοένα και πιο τεταμένες.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα
πλήξει επίσης, τους γείτονές του: Σαουδική
Αραβία, Ομάν, Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιράκ.
Με άλλα λόγια, είναι ακόμη πιο απομονωμένο από
πριν.
Με άλλα λόγια, ποιες θα είναι οι σχέσεις του
Ιράν με την υπόλοιπη Μέση Ανατολή; Θα καταφέρει
το «νέο» Ιράν να βρει μια λιγότερο επικριτική
στάση από τον υπόλοιπο κόσμο ;
Ήττα για τον ΟΗΕ και το
διεθνές δίκαιο
Αλλά οι διεθνείς θεσμοί,
που τώρα βρίσκονται εντελώς στο περιθώριο, έχουν
επίσης ηττηθεί, όπως και το ίδιο το διεθνές
δίκαιο. Ο ΟΗΕ φάνηκε για άλλη μία φορά
ανίκανος να ανταποκριθεί στον νόμο της ζούγκλας,
ο οποίος βασίζεται μόνο στην ωμή βία και στην
αδιαφορία για όλους τους κανόνες του διεθνούς
δικαίου.
Μπορούμε λοιπόν να είμαστε
αισιόδοξοι με την ανακοίνωση της εκεχειρίας των
δύο εβδομάδων στον πόλεμο στον Κόλπο; Θα πρέπει
να περιμένουμε και να δούμε τι θα φέρει αυτή η
εκεχειρία δύο εβδομάδων όσον αφορά την επίτευξη
συμφωνίας. Η αισιοδοξία είναι συγκρατημένη καθώς
και τα σχέδια των δύο πλευρών έχουν
μαξιμαλιστικές θέσεις.
Πάνω απ’ όλα όμως, ας αναρωτηθούν όσοι
εξαπέλυσαν ή υποστήριξαν αυτόν τον παράλογο
πόλεμο, τι τελικά επιτεύχθηκε…Και κυρίως, γιατί
έγινε ο πόλεμος;
Μιχάλης Ψύλος
(Ναυτεμπορική)
|
